1977 (Columbia Records)
Het leuke van progressieve rock is dat het zich ongelooflijk makkelijk laat vermengen met andere genres. Of het nu met jazzrock, metal, folk of pop is, de meeste progliefhebbers hebben dan ook een flink gevarieerde collectie in huis. Schuilt in velen van ons niet een omnivoor? Een stijl die me altijd enorm heeft aangesproken is die van de jazzrock waar virtuositeit, smaak en het hebben van een creatieve geest ook hoog in het vaandel staan. Wel beperk ik me dan meestal tot de studioalbums aangezien er live tegen m’n zin in nogal eens oeverloos gepield wordt. In het kader van de jaren 70 special heb ik een aantal pareltjes binnen de jazzrock geselecteerd. Laten we de lat gelijk hoog leggen en het meesterlijke “Heavy Weather” van de Amerikaanse band Weather Report uit 1977 eens onder de loep nemen.
”Heavy Weather” is het zevende studioalbum van het gezelschap en omdat dit werkstuk uitgebracht werd in ‘77 zal menig bijgelovig type het commerciële succes ervan toeschrijven aan deze getallen. Mis! Het album dankt deze status geheel aan zichzelf. De nummers vormen een kleurrijk geheel waar je nooit genoeg van kan krijgen. Compositorisch klinkt het allemaal goed doordacht en horen we een band die z’n oude geluid weet te verheffen naar radiovriendelijkheid. Schrik hier niet van, Weather Report bestaat uit fenomenale muzikanten die de kunst van het verkwanselen niet verstaan.
Keer op keer zijn het de smaakvolle toetsenberoeringen van Joe Zawinul met zowel warme akkoorden uit de synth als met aanstekelijk spel op de akoestische en elektrische piano die de sfeer bepalen. De meeste indruk echter maakt hij met z’n thema’s en solo’s gezien de keuzes die hij hierin maakt. De eerste twee nummers zijn composities van hem waarbij het openende Birdland uitgegroeid is tot een grote hit. Dat is best bijzonder voor een instrumentale band. Birdland is inmiddels een klassieker van jewelste. Het is dan ook vele malen gecoverd zoals bijvoorbeeld door Manhattan Transfer die er tekst aan heeft toegevoegd.
Het daaropvolgende A Remark You Made is een prachtige ballade met daarin volop de ruimte voor het buitenaardse spel van Jaco Pastorius op de fretloze basgitaar. Helaas is Pastorius in 1987 op 35 jarige leeftijd overleden nadat een portier van een uitgaansgelegenheid hem had afgeranseld tot in een coma en uiteindelijk met de dood tot gevolg. Hij was zo onbeschrijfelijk getalenteerd, zijn manier van spelen is al jaren velen tot voorbeeld. Een fraai moment in dit slepende nummer is trouwens ook de snelle toetsensolo van Zawinul. Alles deugt hier.
In Teen Town gaat Pastorius helemaal los. Was hij op voorganger “Black Market” nog slechts in twee nummers van de partij, op “Heavy Weather” is hij full time bandlid. Zijn zoevende spel brengt meer melodie aan in de muziek dan voorheen en qua ritme is hij ook al van toegevoegde waarde.
Wat is er mooier dan de combinatie van zweverige toetsen, fretloze basgitaar en stemmig spel op de saxofoon? Weather Report heeft met Wayne Shorter één van de beste saxofonisten ter wereld in de gelederen, een droombezetting lijkt zich af te tekenen. Er gebeuren weliswaar fantastische dingen op het album hoewel de band het met Harlequin niet zo heeft en met Rumba Mamá al helemaal niet. Laatstgenoemde track is niet meer dan een live opgenomen percussiestukje van Alex Acuña en Manolo Badrena met hinderlijke zang. Op “Heavy Weather” is Acuña ook de drummer van dienst en hoewel hij ritmisch prima onderlegt is, kan hij niet in de schaduw staan van voorganger Chester Thompson. Niet dat dat onoverkomelijk is trouwens. In het door conga’s voortgestuwde Palladíum klinkt Weather Report gelukkig weer lekker gedreven. Het nummer is geschreven door Wayne Shorter en dat is te horen, aangezien een sterke saxtune er de ronde doet. De muziek van Weather Report heeft af en toe een filmisch karakter. Deze verbeeldingskracht komt mooi naar voren in The Juggler waar de toetsenpartijen prikkelend inwerken op je fantasie. En dan is het alweer tijd voor het afsluitende Havona. In deze lijvige compositie onderstreept Jaco Pastorius z’n klasse nogmaals. Hij is zeg maar de Chris Squire van de jazz en dat maal twee. In dit nummer zit ook enige hectiek. Weather Report weet het zo te doseren dat je aan de lijn wil blijven.
Met deze laatste zin voelt eigenlijk het gehele album te duiden. “Heavy Weather” is een bijzonder kunstwerk. Dat de band zoveel talent heeft weten te verpakken in zo’n smaakvol geheel is van grote klasse.
© Dick van der Heijde 2024