1976 (Decca)
Camel onderscheidt zich van de meeste progressieve rockbands, niet door iets te doen, maar juist door iets níet te doen. Je zal bij de band dan ook nooit experimentele akkoorden aantreffen, bijna nooit een psychedelische passage en zeker geen heavy riff of een druk moment. Nee, Camel grossiert in beschaafdheid, in prachtige symfonische rock waarin sterke melodieën en melancholieke gevoeligheden vaste waarden zijn. Als je dan een album aan wilt wijzen dat als vaandeldrager voor de Camelsound geldt dan is het “Moonmadness” uit 1976 wel. Het is niet niks wat er zich allemaal achter de pastel-getinte albumhoes afspeelt.
Daar waar de volledig instrumentale voorganger “Music Inspired By The Snow Goose” gebaseerd is op een novelle van Paul Gallico over een gewonde sneeuwgans, kent “Moonmadness” slechts een mini-conceptje dat zich uitstrekt over vier nummers. De bandleden worden hier elk in een nummer geportretteerd, meer is het niet. Air Borne staat voor Andy Latimer, Chord Change voor Peter Bardens, Another Night voor Doug Ferguson en Lunar Sea voor Andy Ward. Het is dat ik het las, nooit geweten. Wat ik wel weet is dat de zeven lyrische nummers me al vele, vele jaren in hun greep hebben. Het dromerige van de albumhoes komt continu naar voren in muziek waar de weinige zang warm is, de fluit open klinkt, de gitaar de hemel aanraakt, de toetsen wervelen, de basgitaar diepgang heeft en de drums subtiel zijn. Wat een enerverende combinaties worden hier gecreëerd en wat een geweldig samenspel. We horen muziek waar symfonische rock gekruist wordt met enige folk en een laagje jazzrock.
Zoals gezegd: zeven nummers. Zeven smakelijke hapjes, bon appetit. Het album opent met Aristillus, een tamelijk kort instrumentaaltje dat vernoemd is naar een krater in de maan die je met het blote oog zou moeten kunnen zien. Dit toetsengeoriënteerde nummer heeft enigszins een optocht-vibe. Het neemt ons hoe dan ook op een prettige manier het album mee in. Vervolgens komt Song Within A Song, één van hun fraaiste composities naar mijn idee. Dit nummer heeft een atmosferische en emotionele diepgang, een typisch kenmerk van Camel’s stijl. De track weerspiegelt het hemelse karakter van de muziek, met zachte melodieën die geleidelijk opbouwen naar een crescendo met een swingende toetsensolo die opgevolgd wordt door een ontlading met briljante strings en een wervelend thema op de Moog. Ook de drumbreaks zijn zaligmakend om nog maar te zwijgen over de subtiele tegenritmes op de bel van het bekken. Een opmerkelijk nummer is het instrumentale Chord Change dat mooi het complexe karakter van Camel’s muziek laat horen. De compositie is afkomstig van toetsenist Bardens die niet heeft nagelaten om enige ruimte in te bouwen voor jazzrock-getinte invullingen. Zijn orgelspel is weliswaar subliem, de gitaarsolo van Latimer halverwege is absoluut het hoogtepunt van het nummer. Met het korte, etherische Spirit Of The Water komt de A-kant van het album tot zijn eind. Dromerige piano, dito zang van Bardens himself en helder spel van Latimer op de blokfluit zijn de hoofdingrediënten van dit miniatuurtje.
Met het meer toegankelijke Another Night gaat kant B van start. Ik heb altijd een zwak gehad voor deze wat eenvoudige song vanwege het opzwepende drumspel van Ward. Het voorlaatste nummer, Air Born, heeft een nostalgische sfeer die opgeroepen wordt door prachtige partijen dwarsfluit met piano, stijlvol gitaarspel en gedragen zangblokken. Het beetje galm op de vocalen maakt het nogal zweverig en dat past goed bij een nummer dat over vliegen gaat. De vertraging aan het eind van het nummer gaat gepaard met stemmige Mellotron, wat een goede keuze. Hekkensluiter Lunar Sea laat een ontketende Latimer horen. Samen met toetsenist Bardens weet hij met dit instrumentale nummer het album een passend slot te geven. Ga vooral ook niet voorbij aan de geweldige ritmetandem die Ferguson-Ward is. De twee stuwen elkaar hier letterlijk en figuurlijk naar grote hoogte.
“Moonmadness” is een tijdloos album dat mij en vele anderen nog jaren op onze wenken zal bedienen als we prachtige symfo willen horen. Het album is met hart en ziel gemaakt en zo zal het altijd ontvangen worden.
© Dick van der Heijde 2024